Elektrisch busvervoer - OV bureau Groningen Drenthe - Rijden op waterstof
20 november 2018

Neem de bus, help het milieu!

Locatie: Groningen - Drenthe

Met een stevige duurzaamheidsamibitie schreef het OV-bureau Groningen Drenthe een aanbesteding uit voor het busvervoer in de provincies. Vervoersmaatschappij Qbuzz deed mee en ging er met de winst vandoor. We spreken met Wilko Mol, directeur van het OV-bureau, over de noordelijke energietransitie en de rol die het OV-bureau daarin wil pakken.

“Het brede beleid op duurzaamheid wordt gemaakt door provincies en gemeenten. Wij voeren ons deel binnen het openbaar vervoer vervolgens uit. Hier in het Noorden is er de ambitie om een bredere energietransitie voor elkaar te krijgen. Het zijn niet alleen maar woorden, het belang van de energietransitie wordt hier dag in dag uit aan den lijve ondervonden door de aardgaswinning en de gevolgen die dat heeft gehad. We staan intrinsiek gemotiveerd aan de vooravond van een hele grote transitie en daar willen wij – als noordelijke provincies en gemeenten – een grote rol in gaan spelen. Dat doen we op meerdere terreinen, maar zeker ook in het busvervoer.”

‘Zero-emission vehicles’

In de afgelopen jaren is er door het OV-bureau al flinke stappen gemaakt op het gebied van duurzaamheid. Zo zet ze in op het verminderen van de schadelijke uitstoot. Dit doet ze met zogenaamde ‘zero-emission vehicles’ (ZEV’s). “In de afgelopen jaren hebben we al twee buslijnen elektrisch gemaakt. Daar rijden nu tien elektrische harmonicabussen op. Daarnaast rijden er ook twee elektrische bussen op de buslijn tussen Groningen en Airport Eelde en twee waterstofbussen op andere lijnen”, vertelt Mol. In het nieuwe contract, de nieuwe aanbesteding, is een behoorlijke duurzaamheidsambitie uitgevraagd: “Zo eisen we dat de stadsdiensten van Groningen, Assen en Emmen volledig elektrisch gereden gaan worden. Daarnaast willen we dat er op de Q-linklijnen [red. de stedelijk hoogwaardige vervoerslijnen] grotendeels op elektriciteit gereden wordt, aangevuld met twintig bussen op waterstof voor de streeklijnen.” Qbuzz, die de aanbesteding heeft gewonnen, gaat nog een stap verder en belooft dat er ook op diverse streeklijnen tussen Drenthe en Groningen met tientallen bussen elektrisch gereden gaat worden.

De uitvoering

"In de toekomst is het de bedoeling dat deze op één tank waterstof net zo veel kilometers kunnen rijden als de huidige dieselbussen"

Dat de dieselbus zich niet zomaar één op één laat vervangen, is te begrijpen. Mol legt uit hoe ze het aanpakken: “We kijken heel goed naar het product dat we hebben. Hoeveel kilometer rijdt de bus op een dag? En, wat is de beste oplossing om deze op te laden?” Zo heeft het OV-bureau op hoofdlijnen drie types in het netwerk. “Op onze Qlink-lijnen met hoogfrequent vervoer laden we de elektrische bussen aan het einde van iedere rit een beetje bij. Zo kunnen deze bussen de hele dag doorrijden zonder naar de stalling te hoeven. Stads- en streekbussen die tot 300 kilometer per dag rijden, kunnen dat met een elektrische bus op één accu doen en worden ’s nachts opgeladen. Voor de streeklijnen en Q-liners die meer dan 300 kilometer per dag rijden zoeken we andere oplossingen. Dat kan bijvoorbeeld met de waterstofbus, waar er nu twee van rijden. In de toekomst is het de bedoeling dat deze op één tank waterstof net zo veel kilometers kunnen rijden als de huidige dieselbussen, maar zover is de techniek nog niet.”

Uitdagingen van de transitie

“Het gaat goed, maar zeker niet vanzelf”, zegt Mol wanneer we hem naar de uitdagingen van de energietransitie vragen. “We hebben een aantal uitdagingen te overwinnen op drie terreinen. Ten eerste is er de technische component. Hoe rijdt de zero-emissie bus, en is deze net zo betrouwbaar als de dieselbus? Om alvast een tipje van de sluier op te lichten: dat gaat echt de goede kant op. De elektrische bussen die hier – maar ook in de rest van Nederland – rijden, hebben laten zien dat ze echt betrouwbaar zijn. Het tweede component beslaat de operationele tak en vraagt een aanpassing in de planning: hoe ver kun je met een bus rijden en hoe kun je de dienstregeling optimaal uitvoeren? Het derde component is geld. Dieselbussen zijn in de aanschaf goedkoper dan ZEV’s.” Het wil echter niet zeggen dat je per se duurder uit bent. Elektrische bussen zijn bijvoorbeeld goedkoper in het gebruik dan een dieselbus. “Die berekening moet je voor jezelf maken als je overstapt op een duurzamere variant.”

Ook de individuele reiziger kan ervoor zorgen dat er minder vervuilende uitstoot plaatsvindt. “Neem de bus!”, stelt Mol. “Hoe meer mensen hun auto laten staan, en gebruik maken van de bus, hoe schoner het wordt onderaan de streep. Een volle bus is per reiziger schoner dan een lege bus en zeker schoner dan de auto.”