Maarten Konijn, Mannen in de Ruimte, Drenthe in Transitie, de Wijk, Dunningen, duurzaamheid, schuurwoning
28 april 2017

Een zongerichte schuurwoning in de Wijk

Locatie: De Wolden

Een eigen huis bouwen biedt een architect de kans om al zijn ideeën en ambities te verwezenlijken. De afgelopen anderhalf jaar stonden bij mijn vrouw en mij grotendeels in het teken van de bouw van onze ‘zongerichte schuurwoning’ in plan Dunningen in de Wijk. Uiteraard hadden we veel ideeën over het uiterlijk van het gebouw, maar de factor duurzaamheid was bij veel keuzes toch doorslaggevend. Graag vertel ik hoe wij duurzaamheid hebben ingezet vanaf de eerste schets tot aan de uitvoering van de technische details.

De basis voor de duurzaamheid van een huis leg je (voor een groot deel) met de keuze voor de gebouwvorm. Wat betreft het energieverlies geldt: hoe compacter, hoe beter. Een vierkante doos zou wat dat betreft het beste zijn. Echter: veel daglicht binnenhalen en gebruik maken van de warmte van de zon is net zo belangrijk.

We kozen daarom voor een langwerpig huis met de lange zijdes aan de noord- en zuidkant. Bovenop een ‘zadeldak’ over de lengteas en alle ramen zoveel mogelijk aan de zuidkant om zonnewarmte te oogsten en de energieverliezen van het glas te compenseren. Met behulp van een 3D-model bepaalden we de grootte van het overstek om de zon op de heetste zomerdagen buiten te houden. Met een PHPP-berekening (passiefhuisberekening waarmee de energievraag van het gebouw nauwkeurig voorspeld kan worden) bekeken we wat het effect was van de isolatiewaardes en welk type glas we het beste konden kiezen. Met de uitkomst van deze test op zak, hebben we de woning grotendeels voorzien van triple glas. In verband met de kosten, het aanzicht van het kozijn en het risico op condensvorming bij triple glas hebben we voor de grote puien op het zuiden juist gekozen voor dubbel glas.

Bouwen met duurzame materialen

De constructie bestaat – op het beton van de begane grond na – volledig uit natuurlijke materialen. Voor de isolatie hebben we gebruik gemaakt van cellulose (gerecycled en behandeld krantenpapier) en houtvezelplaat. Daaromheen is een jas van metselwerk gekomen. Uiteraard is onze keuze voor metselwerk niet zo duurzaam. Gewonnen klei 'groeit' misschien wel weer aan, maar voor het maken van baksteen is veel energie en water nodig. Toch hebben we hiervoor gekozen vanwege het lage onderhoud ten opzichte van bijvoorbeeld een gevel betimmerd met hout. Op het dak liggen lichtgewicht stalen golfplaten.

(Toch g)een installatieloos gebouw

“Als je investeert in een beter presterende gebouwschil, hoef je minder met installaties ‘op te lossen’”

“Als je investeert in een beter presterende gebouwschil, hoef je minder met installaties ‘op te lossen’.” Een mooie gedachte vonden wij! Uiteindelijk wist een boek over passiefhuizen mij te overtuigen dat het niet kiezen voor balansventilatie met warmteterugwinning, vloeken in de kerk is bij de door ons voorziene isolatiewaardes. Dat is net zoiets als een dikke winterjas aantrekken en dan de rits niet dicht doen.

Op de zuidkant van het dak komen zonneboilerpanelen over een oppervlakte van zes vierkante meter. Samen met een elektrisch element in het boilervat zorgen de panelen voor het warmtapwater en de lage temperatuur vloerverwarming. We sparen nog even door om uiteindelijk ook zonnepanelen te plaatsen die het energieverbruik van de boiler compenseren. Vanwege de goede isolatie en opstijgende warmte adviseerde de installateur om geen verwarming in de slaapkamers op de bovenverdieping aan te leggen, dit zou niet nodig zijn. Mocht dit anders blijken dan kan dit eenvoudig worden opgelost met een klein elektrisch convectorelement met een vermogen ter grootte van een (ouderwets) lampenpeertje. Zo hebben we dan toch gedeeltelijk het initiële doel van weinig of geen installaties gehaald.

Lees meer over het ontwerp en de bouw op de blog van Maarten en Marije.

Dick Kramer, Expeditie Energieneutraal wonen, energielening Drenthe, DIT

De expeditie van… Dick Kramer

De ruim tachtig partners binnen de ‘Expeditie naar energieneutraal wonen in Drenthe’ zetten zich samen in voor wonen zonder energierekening. In 2040 moeten de fossiele energiebronnen geen rol me...

Meer lezen...